امید ایزانلو
مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 01 فروردین 1400
چکیده
آثاری که به بررسی روشهای نقد میپردازند میتوانند راهنمای خوبی برای علاقهمندان این عرصه باشند. هر چه این نوع آثار جامعتر باشند کار مخاطبان را راحتتر میکنند و نقد این آثار میتواند به جامع بودن فرآیند نقد جامة عمل بپوشاند. بهرهگیری از روش توصیفی –تحلیلی در جریان بررسی کتاب «المناهج النقدیة الحدیثه، اسئلة و مقاربات» ...
بیشتر
آثاری که به بررسی روشهای نقد میپردازند میتوانند راهنمای خوبی برای علاقهمندان این عرصه باشند. هر چه این نوع آثار جامعتر باشند کار مخاطبان را راحتتر میکنند و نقد این آثار میتواند به جامع بودن فرآیند نقد جامة عمل بپوشاند. بهرهگیری از روش توصیفی –تحلیلی در جریان بررسی کتاب «المناهج النقدیة الحدیثه، اسئلة و مقاربات» با این هدف بوده که نقاط قوت و ضعف کتاب تبیین گردد تا در جریان مطالعه این کتاب و حتی تألیفات آتی، مد نظر قرار گیرد. نتایج بررسی تألیف مذکور نشان میدهد حجم اندک آن سبب شده تا به جامعیت کتاب خدشه وارد شود و نتواند در عرصة آموزشی چندان کاربردی باشد؛ در بررسی رویکردهای نقدی، برخی زیرشاخهها ذکر نشده و از کنار برخی رویکردهای مهم نقدی با توضیحاتی بسیار کلی و مختصر عبور شده است. نویسنده در برخی موارد مباحث مهمی را به شکلی گذرا مطرح، و بدون تفصیل، رها کرده که توضیحاتی بسیار مختصر در این خصوص ارائه شده است. با وجود حجم کم، در برخی موارد مطالب غیرضرور را در کتاب گنجانده و یا سیر تاریخی را ذکر کرده که عملا کمکی به فهم خواننده از روش نقدی جدید نمیکند. طبقه-بندی روشنی از مطالب ارائه شده وجود ندارد و نوعی بهم ریختگی در چیدمان مباحث به چشم میخورد. بنابراین ارائه یک ساختار روشمند در شیوههای نقد فهم مطلب را راحتتر میکرد؛ روشی که بر اساس آن، باید رویکردهای نقدی کاربردی توضیح داده میشد؛
هومن ناظمیان
مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 01 فروردین 1400
چکیده
رویکرد ساختارگرایی در مطالعات ادبی، از جمله رویکردهایی است که در طول یک قرن اخیر به شدت مورد توجه صاحبنظران و ناقدان قرار داشته و سعی شده بسیاری از آثار ادبی بر این اساس مورد تحلیل و بررسی قرار گیرد. کتاب «الرؤی المقنعة؛ نحو منهج بنیوی فی دراسة الشعر الجاهلی» یکی از آثار ارزنده ناقد برجسته معاصر عرب، کمال ابودیب است. او تلاش کرده ...
بیشتر
رویکرد ساختارگرایی در مطالعات ادبی، از جمله رویکردهایی است که در طول یک قرن اخیر به شدت مورد توجه صاحبنظران و ناقدان قرار داشته و سعی شده بسیاری از آثار ادبی بر این اساس مورد تحلیل و بررسی قرار گیرد. کتاب «الرؤی المقنعة؛ نحو منهج بنیوی فی دراسة الشعر الجاهلی» یکی از آثار ارزنده ناقد برجسته معاصر عرب، کمال ابودیب است. او تلاش کرده در این کتاب، با الهام از رویکردهای مطرح نقد ادبی در غرب و با محوریت ساختارگرایی، با شیوهای جدید به تحلیل و بررسی شعر جاهلی بپردازد و با انتقاد از دیدگاههای سنتی و کلیشهای درباره شعر جاهلی، طرحی نو در اندازد. در این مقاله تلاش کرده ایم با رویکرد توصیفی –تحلیلی و انتقادی به نقد و بررسی این اثر بپردازیم. نتایج این پژوهش نشان می دهد که رویکرد حاکم بر این کتاب چندان هم ساختارگرایانه نیست و بیشتر پساساختارگرایانه است. علی رغم تحلیلهای ارزنده و نکته سنجیهای موشکافانه درباره رمزها و پیامهای نهفته در شعر جاهلی، استفاده از رویکردهای مختلف در تحلیل، حجم زیاد صفحات کتاب، توضیحات مفصل نویسنده، استفاده از جداول و نمودارهای پیچیده و به کار گیری علائم اختصاری که برخی ابداعی خود اوست، کتاب را تا حد زیادی کسل کننده و فهم مطالب آن را دشوار ساخته است. البته این نقائص از ارزش علمی و پژوهشی کتاب نمیکاهد و باید آن را جزء تلاشهای ارزنده در راستای تحلیل شعر کهن عربی بر مبنای رویکردهای نوین نقد ادبی دانست.
مهدیه قیصری؛ ابوالحسن امین مقدسی
مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 23 بهمن 1399
چکیده
چکیده مقالات علمی ـ پژوهشی، از ضوابط و معیارهایی مشخص در فرم و محتوا برخورداند که رعایت کردن آنها ضمن تاثیر در ارائه بهتر مطلب، زمینه را برای دریافت بهتر و آسانتر خواننده فراهم میسازد. ارائه تحلیلهای محتوایی و بررسیهای استدلالی یا استنادی زمانی ممکن خواهد بود که پژوهشگر استانداردهای لازم در پیکرهبندی و نگارش مقالات را رعایت ...
بیشتر
چکیده مقالات علمی ـ پژوهشی، از ضوابط و معیارهایی مشخص در فرم و محتوا برخورداند که رعایت کردن آنها ضمن تاثیر در ارائه بهتر مطلب، زمینه را برای دریافت بهتر و آسانتر خواننده فراهم میسازد. ارائه تحلیلهای محتوایی و بررسیهای استدلالی یا استنادی زمانی ممکن خواهد بود که پژوهشگر استانداردهای لازم در پیکرهبندی و نگارش مقالات را رعایت نماید و بتواند محتوای تحلیلی خود را در بهترین قالب پژوهشی ارائه نماید. مسلما ارزیابی پژوهشهای انجام شده در هر حوزهای میتواند در شناخت موازین مقالات علمی- پژوهشی بسیار موثر واقع شود؛ لذا این جستار در صدد است با روشی توصیفی- تحلیلی و با هدف نقد پژوهی و تبیین نقاط قوت و ضعف احتمالی، ساختار شکلی و محتوایی شش مقاله علمی ـ پژوهشی با محوریت اشعار و آراء نقدی ادونیس که در مجله "ادب عربی" به چاپ رسیدهاند مورد ارزیابی قرار دهد. یافتهها و نتایج نشان میدهد مقالهها در مواردی چون انتخاب عنوان، رعایت اصول نگارش چکیده، سؤالات تحقیق و ارائه مبنای نظری دقیق ضعفهای قابل ملاحظهای داشته و ضروری مینماید که مسئولان نشریات خصوصا داوران در رویکردها و عملکرد خویش بازنگری داشته باشند. لازم به ذکر است ارجاع به منابع معتبر، انتخاب موضوعات بهروز و در برخی موارد اتخاذ چارچوب تحلیلی مناسب از جمله نقاط مثبت این مقالات به شمار میرود.
سید فضل اله میرقادری
مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 26 بهمن 1399
چکیده
ادبیات تطبیقی از شاخههای نقد ادبی است. همه آثاری را که تا کنون در این عرصه منتشر شده است می توان بطور کلی به چهار دسته تقسیم کرد: دسته نخست آثاری که مربوط به نظریه پردازی در این عرصه است، دسته دوم آثاری است که نگارنده عملا به تطبیق بین مباحثی در ادبیات زبانی با زبان دیگر می پردازد و دسته سوم آثاری است که پژوهشگر اثر خویش را آمیخته ای ...
بیشتر
ادبیات تطبیقی از شاخههای نقد ادبی است. همه آثاری را که تا کنون در این عرصه منتشر شده است می توان بطور کلی به چهار دسته تقسیم کرد: دسته نخست آثاری که مربوط به نظریه پردازی در این عرصه است، دسته دوم آثاری است که نگارنده عملا به تطبیق بین مباحثی در ادبیات زبانی با زبان دیگر می پردازد و دسته سوم آثاری است که پژوهشگر اثر خویش را آمیخته ای از دو نوع پیش تنظیم می کند یعنی کتاب او شامل بخش نظریه پردازی و بخش تطبیق است.دسته چهارم آثاری است که نگارنده بر اساس پژوهشهای خویش، با طرح ادبایی و آثاری از آنان، گزارش مبسوطی ارائه داده و در مورد محتوای هرکدام نقد و نظر دارد. کتاب آقای عصام بهی، از نوع چهارم است.در این نوشتار نگارنده این سطور، برای نقد و بررسی این کتاب، پس از بررسی ساختاری و محتوایی و توجه به اصطلاحات تخصصی موجود، بررسی تناسب اثر با اهداف نگارنده و تناسب محتوا با عنوان و فهرست و تناسب کتاب با تدریس در دانشگاه و روز آمدی اطلاعات و ارجاع به منابع معتبر و سنجش کتاب از حیث نوآوری و امانت داری نگارنده آن و یافتن ویژگیهای برتر و کاستیها مطالبی ارائه داده است. از نتیجهی این پژوهش بر میآید که پس از عملی ساختن پیشنهادها و اصلاحات لازم، با توجه به ساختار و نگرش دقیق به پیشگامان عرصهی ادبیات تطبیقی و تمییز بین موازنه و مقارنه، این اثر به عنوان یک منبع کمک درسی در دورههای تحصیلات تکمیلی در درس نقد ادبی مفید است.
زهره قربانی مادوانی؛ فرشته فرضی شوب
مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 26 بهمن 1399
چکیده
خوانش کتابها با دیدگاه انتقادی، یکی از بهترین شیوههای سوق دادن نویسندگان به سمت کاربردیسازی آثار و بهبود سطح علمی و آموزشی تالیفات ایشان است. بررسی و سنجش ساختاری و محتوایی اثر با معیارهای علمی و ارائه راه-کارهایی برای رفع نواقص و افزایش اثربخشی مطالب کتاب، به نویسنده جهت ارائه هر چه بهتر محتوای علمی و آموزشی یاری میرساند. ...
بیشتر
خوانش کتابها با دیدگاه انتقادی، یکی از بهترین شیوههای سوق دادن نویسندگان به سمت کاربردیسازی آثار و بهبود سطح علمی و آموزشی تالیفات ایشان است. بررسی و سنجش ساختاری و محتوایی اثر با معیارهای علمی و ارائه راه-کارهایی برای رفع نواقص و افزایش اثربخشی مطالب کتاب، به نویسنده جهت ارائه هر چه بهتر محتوای علمی و آموزشی یاری میرساند. در این میان، نقد کتابهای درسی از اهمیت ویژهای برخوردار است. از جمله این کتابها، میتوان به «آموزش صرف عربی» اثر عبدالهادی فقهیزاده اشاره کرد. روش نویسنده در این کتاب روش استنباطی است بدینصورت که ابتدا شاهد مثالها را ذکر کرده سپس قواعد را توضیح میدهد. این پژوهش با روش توصیفی- تحلیلی نقاط قوت و ضعف این اثر از دو جنبه شکل و محتوا بررسی کرده و به این نتیجه رسیده است که کتاب در برخی دروس به آن دسته از قواعدی که ضروری به نظر نمیرسد و بعضا در حاشیه قرار دارند، پرداخته است.همچنین به مسأله معنا و ظرافتهای معنایی موجود در قالبها و ساختارهای صرفی اشارهای نکرده است.
جمال طالبی قره قشلاقی؛ علی سعیداوی؛ عسگر بابازاده اقدم
مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 05 اسفند 1399
چکیده
امروزه، ترجمه یکی از مباحث ارزشمند در حوزههای مختلف علمی است، و در این بین آثاری که به آموزش ترجمه مبادرت میکنند از اهمیّت فراوانی برخوردار هستند. خوشبختانه در کشورمان چندین اثر پربار در حوزه ترجمه از عربی به فارسی و بالعکس تدوین شده، و در دسترس علاقمندان قرار گرفته است. کتاب «درسنامه ترجمه و تعریب» نوشته یسرا شادمان و رضا ...
بیشتر
امروزه، ترجمه یکی از مباحث ارزشمند در حوزههای مختلف علمی است، و در این بین آثاری که به آموزش ترجمه مبادرت میکنند از اهمیّت فراوانی برخوردار هستند. خوشبختانه در کشورمان چندین اثر پربار در حوزه ترجمه از عربی به فارسی و بالعکس تدوین شده، و در دسترس علاقمندان قرار گرفته است. کتاب «درسنامه ترجمه و تعریب» نوشته یسرا شادمان و رضا امانی نیز کتاب جدیدی در این حوزه است که پاییز امسال منتشر شده است. این کتاب با وجود داشتن معایب بیشمار، از نقاط قوّت متعددی نیز برخوردار است که میتواند آن را به شرط اصلاح معایبش به یکی از آثار قابل تدریس در محافل دانشگاهی تبدیل کند. با نقد و بررسی کتاب «درسنامه ترجمه و تعریب» اثر یسرا شادمان، و رضا امانی، این نتیجه حاصل شد که کتاب مذکور در کنار نقاط قوّت متعددی که به چندین مورد از آنها اشاره کردیم، از اشکالات عدیده ساختاری و محتوایی نیز رنج میبرد. مهمترین نقاط قوّت کتاب در تمارین زیاد، فصلبندی مناسب، ذکر چکیده بعد از اتمام هر فصل، استفاد از منابع و مراجع کافی نهفته است. اما اشکالات نگارشی، اغلاط تایپی، نارسایی در ساختار عبارات، ضعف در ترجمه متون، نارسایی در تعریب برخی عبارات، و... از معایب اساسی کتاب است، که شایسته است مؤلفان در چاپهای بعدی به اصلاح آن بپردازند.
سید اسماعیل قاسمی موسوی
مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 27 اسفند 1399
چکیده
کتاب «هجرة النصوص، دراسات فی الترجمة الأدبیة و التبادل الثقافی» نوشتۀ عبده عبود، از جمله آثار مهم و در عینحال اندکی است که به مسئلۀ ترجمه در ادبیات تطبیقی پرداخته است و در آن اهمیت ترجمه در روابط بینافرهنگی و منافع این روابط، آموزش زبان عربی در آلمان و بالعکس و.... تبیین شده است. مقالۀ حاضر با روش توصیفی-تحلیلی کوشش کرده تا گذشته ...
بیشتر
کتاب «هجرة النصوص، دراسات فی الترجمة الأدبیة و التبادل الثقافی» نوشتۀ عبده عبود، از جمله آثار مهم و در عینحال اندکی است که به مسئلۀ ترجمه در ادبیات تطبیقی پرداخته است و در آن اهمیت ترجمه در روابط بینافرهنگی و منافع این روابط، آموزش زبان عربی در آلمان و بالعکس و.... تبیین شده است. مقالۀ حاضر با روش توصیفی-تحلیلی کوشش کرده تا گذشته از بررسی مضامین کتاب «هجرة النصوص، دراسات فی الترجمة الأدبیة و التبادل الثقافی» و قابلیت پیشنهاد آن به عنوان منبع درسی در رشتۀ زبان و ادبیات عربی؛ با توجه به بیان دیدگاه-های اجتماعی و نظرات نویسنده در زمینۀ سیاستگذاری فرهنگی؛ و نیز با توجه به قابلیتها و ابزراهای تحلیل گفتمان انتقادی، این کتاب را در سه سطح توصیف، تفسیر و تبیین که در رویکرد تحلیل انتقادی فرکلاف بدانها توجه میشود، مورد بررسی قرار دهد. مهمترین نتایج این پژوهش شامل موارد زیر است: بازتاب نگرانیهای مؤلف نسبت به عملکرد ضعیف عرب در زمینۀ روابط بینافرهنگی، واگذارکردن میدان به اسرائیل در این زمینه، سوء استفاده اسرائیل از این شرایط و سعی در ترسیم تصویری منفی از عرب در اذهان عمومی در جهان و همچنین اهمیت ترجمه در روابط بینافرهنگی، منافع فراوان برای عرب در این روابط و... از مسائلی هستند که به خاطر اهمیت در دید عبده عبود، در کتاب بسامد بالایی دارد.
معصومه نعمتی
مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 02 فروردین 1400
چکیده
کتاب الأدب و النصوص لغیر الناطقین بالعربیة نوشته حسن خمیس الملیجی، کتابی درسی است که با هدف آموزش متون نظم و نثر عربی در سطح پیشرفته برای فراگیران غیر عرب زبان طراحی و تدوین شده است. مقاله حاضر با روش توصیفی_تحلیلی و با نظر به معیارهای ویژه نقد کتب درسی، به ارزیابی و نقد کتاب مذکور پرداخته تا از این رهگذر، ضمن بیان ویژگیهای شکلی و محتوایی، ...
بیشتر
کتاب الأدب و النصوص لغیر الناطقین بالعربیة نوشته حسن خمیس الملیجی، کتابی درسی است که با هدف آموزش متون نظم و نثر عربی در سطح پیشرفته برای فراگیران غیر عرب زبان طراحی و تدوین شده است. مقاله حاضر با روش توصیفی_تحلیلی و با نظر به معیارهای ویژه نقد کتب درسی، به ارزیابی و نقد کتاب مذکور پرداخته تا از این رهگذر، ضمن بیان ویژگیهای شکلی و محتوایی، کاستی ها و امتیازات آن را برای جامعه هدف تبیین نماید. نتایج این مطالعه نشان می دهد صرف نظر از اشکالات شکلی، با توجه به امتیازاتی مانند جامعیت محتوایی، انسجام ساختاری، روش ارائه دروس، زبان ساده و روان و عدم مغایرت با مبانی اخلاقی و دینی می تواند به عنوان یکی از منابع فرعی درس آموزش متون در دوره کارشناسی زبان و ادبیات عربی مورد استفاده قرار گیرد.
علی اصغر قهرمانی مقبل
مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 18 اردیبهشت 1400
چکیده
در این مقاله ابتدا به اختصار کتاب موسیقی الشعر تألیف ابراهیم أنیس معرفی و بررسی شده است. پس از آن ترجمۀ موسیقی الشعر به فارسی با عنوان موسیقی شعر که به قلم نرگس انصاری و طیبه سیفی به فارسی ترجمه شده، مورد نقد قرار داده شده است. در نقد ترجمه ضمن اشاره به دشواری ترجمۀ کتاب به دلیل دشواری موضوع و تنوع شواهد شعری و ذکر برخی از محاسن آن، مانند ...
بیشتر
در این مقاله ابتدا به اختصار کتاب موسیقی الشعر تألیف ابراهیم أنیس معرفی و بررسی شده است. پس از آن ترجمۀ موسیقی الشعر به فارسی با عنوان موسیقی شعر که به قلم نرگس انصاری و طیبه سیفی به فارسی ترجمه شده، مورد نقد قرار داده شده است. در نقد ترجمه ضمن اشاره به دشواری ترجمۀ کتاب به دلیل دشواری موضوع و تنوع شواهد شعری و ذکر برخی از محاسن آن، مانند در نظر گرفتن نحو زبان مبدأ و جابجایی مناسب عبارات، برخی از اشکالات وارد بر ترجمه نیز مطرح گردید که از جملۀ آنها ناکامی در ترجمۀ برخی از اصطلاحات تخصصی، ناهماهنگی در آوردن معادل برای یک اصطلاح واحد، ترجمۀ نادرست برخی عبارات، اشتباه در ترجمۀ برخی عبارات عادی، خطا در مشکول کردن عبارات، و اشکالات تایپی و نگارشی متن ترجمه است که امید است در چاپ دوم کتاب، این اشکالات بر طرف گردد.
