تهران، بزرگراه کردستان، خیابان دکتر آیینه وند (64 غربی)، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، شورای بررسی متون و کتب علوم انسانی
1. مروری بر کتاب: البلاغة الجدیدة، تنظیرٌ لبلاغة البیان والتبیین

سید محمدرضا ابن‌الرسول

دوره 1، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1399، صفحه 1-20

چکیده
  پیدایش گونه‌های جدید ادبی از یک­سو و نگرش‌های زبان‌شناختی به ادبیات از سوی دیگر ضرورت بازنگری در آموزه‌های بلاغت سنتی را محسوس‌تر کرد و درنهایت به نقد جدیِ ساختار و محتوای بلاغت قدیم و بازنگاری یا نونگاری آن­ها و پدید آمدن بلاغت جدید انجامید. از جملۀ ده‌ها اثری که به زبان عربی در این باره نگاشته شده کتاب البلاغة الجدیدة (تنظیرٌ ...  بیشتر

2. مطالعۀ نقادانۀ کتاب فی مناهج تحلیل الخطاب السردی اثر عمر عیلان

فاطمه اکبری زاده

دوره 1، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1399، صفحه 21-44

چکیده
  کتابفی مناهج تحلیل الخطاب السردی اثر عمر عیلان در حوزۀ روایت­پژوهی ساختارگرا با معرفی و تبیین نظریه­های مختلف به خوانش انواع رویکردهای نقدی در متون پرداخته است. این جستار با بهره از شاخص­های نقد کتاب به بررسی این اثر می­پردازد و ضمن بیان اثربخشی کتاب در مطالعات روایت­پژوهی، مؤلفه­های شکلی و محتوایی آن را موردنظر قرار می­دهد. ...  بیشتر

3. نقد و ارزیابی کتاب سیری در شعر عربی از روزگار جاهلی تا سقوط بغداد

ابوالحسن امین مقدسی؛ مهدیه قیصری

دوره 1، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1399، صفحه 45-73

چکیده
  در میان منابع شعر عربی با جُنگ‌ها و مجموعه‎های متعددی روبه­رو هستیم که هر کدام با اسلوب خاص خود از قرن­های اولیۀ اسلام تا دوران معاصر سعی در گردآوری اشعار داشته‌اند. این گنجینه‌های ادبی تعیین‌کنندۀ هویت فرهنگی و تمدنی ملت‌ها هستند و در اهمیت آن­ها همین بس که بنای تمدن کنونی جز با احیای این میراث در قالب جمع‌آوری، بازخوانی ...  بیشتر

4. ارزیابی انتقادی مجموعة الرائد فی تعلیم اللغة العربیة (مطالعۀ موردی کتاب الإنشاء)

ساجد زارع؛ فاطمه جمشیدی

دوره 1، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1399، صفحه 75-98

چکیده
  مهارت نگارش به­منزلۀ آخرین مهارت­ زبانی با وجود اهمیت بسزایی که در آموزش زبان عربی دارد، تاکنون در ایران نویسندگان کتاب­های دانشگاهی و پژوهشگران کم­تر بدان توجه کرده­اند. چنانچه شواهد نشان می­دهد بیشتر دانشجویان و دانش­آموختگان رشتة زبان و ادبیات عربی با مشکلات فراوانی در زمینة نگارش به زبان عربی روبه­رو هستند. یکی ...  بیشتر

5. نقد و بررسی کتاب النقد الثقافی المقارن؛ منظور جدلی تفکیکی اثر عزالدین المناصره

تورج زینی وند؛ روژین نادری

دوره 1، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1399، صفحه 99-122

چکیده
  عزالدین المناصره از منتقدان فرهنگی ـ سیاسی در حوزة نقد ادبی است که با نگارش کتاب النقد الثقافی المقارن؛ منظور جدلی تفکیکیبر غنای ادبیات تطبیقی در جهان عرب افزوده است. مؤلف در این کتاب، ضمن تعریف نقد فرهنگی و هم‌پوشانی آن با سایر حوزه‌های علوم انسانی، به نارسایی و تأثیرات منفی نقد غربی بر هنر و ادبیات جهان اشاره و بر حفظ هویت آن تأکید ...  بیشتر

6. جستاری در نقد کتاب تاریخ النقد الأدبی فی الأندلس اثر محمد رضوان الدایة

مهدی عابدی جزینی

دوره 1، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1399، صفحه 123-143

چکیده
  خوانشِ نقدی در عرصه­های گوناگون، میزان کارایی و تأثیرگذاری متن مورد بررسی را برای مخاطب هویدا می­سازد و ویژگی­های مثبت و منفی متن را تبیین می­کند، زیرا نگرش نقادانه، خاستگاهی سازنده است که خلل­های موجود، کاستی­ها و کمبودها را نشان می­دهد. موضوع نقد ادبی در سرزمین اندلس، کم­تر مورد توجه ناقدان و تحلیلگران ادبی بوده است. ...  بیشتر

7. شکوه متنبی در بوتۀ نقد: نقد و بررسی کتاب شکوه متنبی اثر موسی اسوار

صادق عسکری

دوره 1، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1399، صفحه 145-166

چکیده
  نقد و بررسی انتقادی تولیدات علمی، و یادآوری موارد قوت و ضعف آن­ها، رشد و ارتقای کیفی آثار علمی را به دنبال خواهد داشت. رسیدن به کمال مطلوب در نگارش علمی، پس از نقدهای صریح و سازنده میسر است. در این نوشتار کتاب شکوه متنبیأثر موسی اسوار، که دربردارندۀ ترجمه و شرح فارسی 55 قصیدۀ مشهور متنبی است، با استفاده از روش توصیفی ـ تحلیلی، نقد و ...  بیشتر

8. تحلیل انتقادی کتاب فی الشعر العباسی، تحلیلٌ وتذوقٌ

محمد رضا غفاری؛ عبدالحسین فقهی

دوره 1، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1399، صفحه 167-189

چکیده
  در رابطه با شعر و ادبیات عصر عباسی، نقدها و تحلیل­های متعددی به رشتۀ تحریر درآمده است. کتاب فی الشعر العباسی، تحلیل وتذوق، اثر ابراهیم عوض، ناقد و ادیب مصری است که می­کوشد با زبانی ساده و به دور از تکلف و اصطلاحات پیچیدۀ نقدی، برجسته­ترین قصاید ادب عباسی را برای مخاطب قابل فهم سازد و با رویکرد فرمالیستی، جنبه­های زیبایی­شناسی ...  بیشتر

9. ارزیابی ساختاری مقاله‌های حوزة ادبیات عربی در نشریۀ ادبیات پایداری

حسین کیانی؛ زینب انصاری

دوره 1، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1399، صفحه 191-211

چکیده
  هدف این پژوهش ارزیابی ساختاری مقاله­های حوزۀ ادبیات عربی نشریۀ ادبیات پایداری است. روش پژوهش تحلیل محتوای تلفیقی (کمی و کیفی) است که داده­های کیفی پس از جمع­آوری از طریق پرسش­نامه و با آمار توصیفی و نرم­افزار اکسل به داده­های کمی تبدیل شده­اند. جامعۀ آماری این پژوهش مقاله­های نشریۀ ادبیات پایداری در حوزۀ ادبیات عربی ...  بیشتر

10. بررسی دو کتاب مختارات من النصوص الأدبیة فی العصر العباسی الثانی و المنتخب من نظم العصر العباسی و نثره (2)

سیدرضا میراحمدی

دوره 1، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1399، صفحه 213-236

چکیده
  کتاب‌هایی که در یک موضوع نگاشته می‌شود گاهی این سؤال را درپی دارد که با وجود بودن یکی، فایدة بعدی چیست؟ آیا نقص یا خللی نویسندة دوم را بر آن داشته که دست به نگارش جدیدی بزند یا حتی فراتر از آن با وجود بودن تألیفات فراوانی در متون منتخب، که گاهی با شرح و تحلیل همراه است، چه سودی به‌بار می‌آورد؟ دو کتاب موردنقد در یک سال نگاشته شده و ...  بیشتر

11. بررسی و نقد کتاب ملامح الأدب فی العصرالعبّاسی الأوّل

حسین میرزائی نیا

دوره 1، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1399، صفحه 237-258

چکیده
  نگارش کتاب درسی و آموزشی از یک­سو به دانش، تخصص و تجربۀ نویسنده و از سوی دیگر نیازمند رعایت معیارهایی است که چنین کتابی باید داشته باشد. بنابراین کتابی که با هدف ویژۀ آموزش در دانشگاه تدوین می‌شود باید به محک نقد درآید تا قصد و هدف نویسنده ارزیابی شود. این مقاله درپی آن است تا کتاب ملامح الأدب فی العصر العبّاسی الأول نوشتۀ عبدالهادی ...  بیشتر

12. نقد و بررسی کتاب مناهج البحث الأدبی اثر یوسف خُلَیف

زهره ناعمی

دوره 1، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1399، صفحه 259-281

چکیده
  هر پژوهش علمی از روش یا مجموعه‌ای از روش­ها تبعیت کند. کتاب مناهج البحث الأدبی اثر یوسف خُلَیف در زمرۀ آثاری است که در حوزۀ روش‌های تحقیق و شیوۀ تدوین اثری علمی نوشته شده ‌است. مقالۀ حاضر در صدد است با روش توصیفی ـ انتقادی، این کتاب را از نظر شکلی و محتوایی مورد نقد قرار ‌دهد. با توجه به علاقۀ نگارنده به مباحث روش‌شناسی در پژوهش‌های ...  بیشتر