تهران، بزرگراه کردستان، خیابان دکتر آیینه وند (64 غربی)، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، شورای بررسی متون و کتب علوم انسانی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه شهید مدنی آذربایجان

2 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات عربی دانشگاه شهید مدنی اذربایجان

چکیده

با توجه به شتاب روزافزون تولید علم و انتشارات مقالات، گاهی شاهد شتاب‌زدگی و عدم رعایت اصول مقاله‌نویسی در این مقالات می‌باشیم. بدون شک مقالات چاپ شده در نشریات و مجلات علمی، خالی از عیب و اشکال نخواهد بود و نقد آنها، که به «نقدِ نقد» موسوم شده، زمینۀ‌ یادگیری سایر نویسندگان را فراهم آورده و نیز سبب برطرف شدن ایراد و اشکال مقالات بعدی خواهد گشت. مجلۀ ادب عربی که توسط دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران مدیریت می‌شود، یکی از مجلات معتبر علمی - پژوهشی به شمار می‌رود. نویسندگان پژوهش حاضر به منظور بررسی انتقادی این مجله، 10 مقالۀ تطبیقیِ نگاشته‌شده به زبان فارسی را که از ده شمارۀ آخر آن انتخاب شده، به روش توصیفی- تحلیلی آنها را از جنبه‌های ساختاری مانند: عنوان، چکیده، کلیدواژگان، ارتباط نتیجه‌ با سؤالات و نیز منابع و استناددهی مورد بررسی قرار داده و با استفاده از نرم‌افزارspss مورد تحلیل و ارزیابی قرار داده‌اند. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد این مقالات از حیث اسلوب مقاله‌نویسی در سطحی قابل قبول قرار دارند امّا برخی کاستی‌ها در ساختار آنها مشاهده می‌شود مانند: 5 عنوان نادرست که بیشتر به استفاده از کلمۀ «بررسی» در عنوان برمی‌گردد. چکیدۀ مقالات نیز دارای ضعف‌هایی مانند عدم طرح روش، هدف، نتایج و مکتب مورد استفاده است. در چندین مورد از مقدمۀ مقالات نیز روش، هدف و سؤال پژوهش مطرح نشده است. بارزترین نقص مقالات به کلیدواژگان و نیز عدم ذکر مکتب تطبیقی مورد استفاده برمی‌گردد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Structural critique of articles in the field of comparative literature based on the principles of essay writing

نویسندگان [English]

  • Mahin Hajizadeh 1
  • masoud bavanpouri 2
  • Maryam Daryanavard 2

1 Associate Professor, Department of Arabic Language and Literature, Azarbaijan Shahid MadaniUniversity, Tabriz, Iran

2 PhD student in the Department of Arabic Language and Literature, Azarbaijan Shahid Madani University, Tabriz, Iran

چکیده [English]

Today, researchers are publishing articles in journals in order to provide the results of their research quickly and up-to-date. For this reason, journals have a special place in meeting the needs of researchers. Due to the increasing acceleration of science production and publication of articles, sometimes we see acceleration and non-compliance with the principles of article writing in these articles. Undoubtedly, articles published in scientific journals and journals will not be without flaws, and their critique, called "critique of critique," will pave the way for other writers to learn and will also eliminate the flaws in the next articles. The Journal of Arabic Literature, which is managed by the Faculty of Literature and Humanities, University of Tehran, is one of the most prestigious scientific-research journals. In order to critically review this journal, the authors of the present study described 10 comparative articles written in Persian, selected from the last ten issues, in a descriptive-analytical way from structural aspects such as: title, abstract, keywords, relationship of result to questions and Resources and citations have also been reviewed and analyzed using SPSS software. The results of this study show that these articles are at an acceptable level in terms of the style of the article, but there are some shortcomings in their structure, such as: 5 incorrect titles, which is mostly due to the use of the word "review" in the title. Abstracts also have weaknesses such as lack of method, purpose, results, and school use.

کلیدواژه‌ها [English]

  • نقد مقاله
  • اصول مقاله‌نویسی
  • ادبیات تطبیقی
  • دانشگاه تهران
  • مجله ادب عربی

استاپلتون، پل (1374)، شیوۀ نوشتن مقالات تحقیقی، ترجمة محمدرضا نایینیان و محمد آرمند، تهران: شاهد.

اشرفی‌ریزی، حسن و حسن کاظم‌پور (1387)، روش تحقیق و گزارش‌نویسی، همدان: سپهر دانش.

آخوندزاده، شاهین و همکاران (1386)، مبانی نگرش علمی، تهران: مرز فکر.

باب‌الحوائجی، فهیمه و مهرزاد یزدیان ‌راد (1389)، «تحلیل محتوای مقالات مجلات تخصصی کتاب‌داری و اطلاع‌رسانی دربارۀ ترویج کتاب‌خوانی و کتاب‌خانه‌های کودکان از سال 1378 تا 1387»، فصل‌نامة نهاد کتاب‌خانه‌های عمومی کشور، دورة شانزدهم، ش 4.

باوان‌پوری، مسعود و همکاران (1394)، «بررسی و نقد مقالات پژوهشی؛ مطالعة موردی: چهار مقاله با موضوع اسطوره»، مطالعات انتقادی ادبیات، س 2، ش 6.

برسلر، چارلز (1389)، درآمدی بر نظریه‌ها و روش‌های نقد ادبی، تهران: نیلوفر.

پاینده، حسین (1393)، گشودن رمان ایران در پرتو نظریه و نقد ادبی، تهران: مروارید.

جانانی، پیمان و همکاران (1391)، «تحلیل محتوای مقالات نشریات دانشکده‌های پرستاری و مامایی دانشگاه‌های علوم پزشکی ایران»، مراقبت‌های پرستاری و مامایی، دورة دوم، ش 1.

حافظ‌نیا، محمدرضا (1395)، مقدمه‌ای بر روش تحقیق در علوم انسانی، تهران: سمت.

خاکی، غلامرضا (1391)، روش تحقیق در مدیریت (با رویکرد پیمایشی)، تهران: فوژان.

الخفاجی، محمّدعبدالمنعم (بی‌تا)، البحوث الأدبیة، مناهجها و مصادرها، بیروت: دارالکتاب اللبنانیة.

خورشیدی، عباس و حمیدرضا قریشی (1381)، راه‌نمای تدوین رساله و پایان‌نامۀ تحصیلی، تهران: سیطرون.

دلاور، علی (1383)، روش‌های تحقیق پیشرفته، تهران: علوم تحقیقات.

راز، عبدالله و احمد رضی (1393)، «بررسی و نقد مقالات علمی ـ پژوهشیِ مرتبط با ادبیات در دهة 1380 شمسی»، فصل‌نامة پژوهش زبان و ادبیات فارسی، ش 32.

رضایی، امیر (1385)، پایه‌های پژوهش و تحقیق در علوم پزشکی، تهران: بشری.

سمیعی گیلانی، احمد (1383)، آیین نگارش، تهران: نشر دانشگاهی.

ضیف، شوقی (1972)،  البحث الأدبی، طبیعته، مناهجه، أصوله، مصادره، قاهره: دار المعارف.

عسکری، صادق (1389)، «نقدی بر انتخاب موضوع و عنوان مقاله در مجلات علمی ـ پژوهشی زبان و ادبیات عربی»، مجلة زبان و ادبیات عربی، ش 2، س 1.

عسکری، صادق (1391)، «نقد و بررسی منابع استنادی در مقالات علمی پژوهشی زبان و ادبیات عربی»، ادب عربی، ش 1.

علیزاده، ولی‌اله و محمدعلی قاسمی (1390)، شیوۀ مقاله‌نویسی، قم: مرکز فقهی ائمة اطهار.

غلامی، طاهره (1395)، «تحلیل محتوای مقالات فصل‌نامة اخلاق در علوم و فناوری (1385-1394)»، فصل‌نامة اخلاق در علوم و فناوری، س 11، ش 1.

فتوحی، محمود (1396)، آیین نگارش مقالة علمیـ پژوهشی، تهران: سخن.

قهنویه، حسن (1390)، «تحلیل محتوایی و استنادی مقالات چاپ‌شده در مجلۀ علمی پژوهشی مدیریت اطلاعات سلامت»، مدیریت اطلاعات سلامت، دورة هشتم، ش 1.

مستخدمین حسینی، حمید (1394)، «مقدمه‌ای بر روش تحقیق در علوم انسانی»، ماه‌نامة کار و جامعه، ش 187.

مهدوی، محمدتقی (1366)، چکیده‌نویسی؛ مفاهیم و روش‌ها، تهران: مرکز اسناد و مدارک علمی ایران.

میرزایی، خلیل (1390)، شیوۀ علمی مقاله‌نویسی، تهران: جامعه‌شناسان.

هومن، حیدرعلی (1378)، شناخت روش علمی در علوم رفتاری، تهران: پارسا.