تهران، بزرگراه کردستان، خیابان دکتر آیینه وند (64 غربی)، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، شورای بررسی متون و کتب علوم انسانی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشیار گروه زبان و ادبیات عربی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران،

چکیده

در این مقاله ابتدا به اختصار کتاب موسیقی الشعر تألیف ابراهیم أنیس معرفی و بررسی شده است. پس از آن ترجمۀ کتاب به فارسی با عنوان موسیقی شعر که به قلم نرگس انصاری و طیبه سیفی به فارسی ترجمه شده، نقد و بررسی شده است. در نقد ترجمه ضمن اشاره به دشواری ترجمۀ کتاب به‌دلیل دشواری موضوع و تنوع شواهد شعری و ذکر برخی از محاسن آن، مانند درنظر گرفتن نحو زبان مبدأ و جابه‌جایی مناسب عبارات، برخی از اشکالات وارد بر ترجمه نیز مطرح شد که از جملۀ آن‌ها ناکامی در ترجمۀ برخی از اصطلاحات تخصصی، ناهماهنگی در آوردن معادل برای یک اصطلاح واحد، ترجمۀ نادرست برخی عبارات، اشتباه در ترجمۀ برخی عبارات عادی، خطا در مشکول کردن عبارات، و اشکالات تایپی و نگارشی متن ترجمه است که امید است در چاپ دوم کتاب، این اشکالات برطرف شود.

کلیدواژه‌ها

الأخفش، أ. (1970). کتاب القوافی؛ تحقیق عزّة حسن. دمشق: وزارة الثقافة والسیاحة والإرشاد القومی. مطبوعات مدیریّة إحیاء التراث القدیم.
أنیس، إ. (1972). موسیقی الشعر. القاهرة: مکتبة الأنجلو المصریة.
أنیس، إ. (1394). موسیقی الشعر. ترجمۀ ن. انصاری و ط. سیفی. قزوین: دانشگاه بین‌المللی امام خمینی.
خواجه نصیرالدین طوسی (1393). معیار الاشعار. مقدمه تصحیح و تعلیقات ع.ا. قهرمانی مقبل. تهران: مرکز نشر دانشگاهی.
رایس، ک. (1392). گونه، نوع و فردیت متن در ترجمه. نقد ترجمه در پرتو رویکرد زبان­شناسی نقش­گرا. ترجمۀ گ. سعیدنیا. تهران: قطره.
شفیعی کدکنی، م.ر. (1376). موسیقی شعر. تهران: آگه.
شمس قیس، ش. (1360)، المعجم فى معاییر اشعار العجم. تصحیح م. قزوینى و تصحیح مجدّد مدرّس رضوى. تهران: کتابفروشى زوّار.
قهرمانی مقبل، ع.ا. (1395). سبب و وتد: بیانگر ویژگی زبانی یا عروضی؟. مجلۀ زبان‌شناسی تطبیقی، 11، 115-131.
قهرمانی مقبل، ع.ا. (1389). مَن استدرک البحر المتدارک على البحور الخلیلیّة. مجلّة دراسات فی اللغة العربیّة وآدابها (جامعتا سمنان وتشرین)، 3، 145-171.
قهرمانی مقبل، ع.ا. (2016). النظام الشعری بین العربیة والفارسیة، وزناً وقافیةً ونمَطاً: دراسة مقارنة. بیروت: منشورات جامعة القدیس یوسف.
نجفی، ا. (1389). غلط ننویسیم: فرهنگ دشواری‌های زبان فارسی. تهران: مرکز نشر دانشگاهی.
یعقوب، إ. ب. (1991). المعجم المفصّل فی علم العروض والقافیة وفنون الشعر. بیروت: دارالکتب العلمیّة.